مغز چلغوز

در جامعه ما، نام چلغوز نامی است که گاهی به عنوان مزاح به کار می بریم، اما در واقع این مغز بر خلاف نامش یک آجیل پرخاصیت و مقوی می باشد که اگر به وسع شخص اجازه دهد می تواند از آن در رژیم های گیاه خواری استفاده کند. این آجیل در واقع محصول خوراکی درخت کاج می باشد. بر اساس گزارش سازمان خواربار و کشاورزی، تنها 29 گونه آجیل خوراکی تهیه می کنند، در حالی که 20 گونه به دلیل اندازه دانه آنها به اندازه کافی بزرگ است که ارزش برداشت را داشته باشد، در سطح محلی یا بین المللی تجارت می شود. در کاج های دیگر، دانه ها نیز خوراکی هستند، اما آنقدر کوچک هستند که ارزش قابل توجهی به عنوان غذای انسان ندارند.

اصالت این آجیل کوه های هندوکوش می باشد، این مغز خوراکی به ایران و هند تجارت می شد اما در دوره ی استعمار نوین از “هند” به کشور های دیگر انتقال یافت، در واقع دانه ی کاج در خیلی از کشورها مصرف می شد اما دانه ی کاجی که به چلغوز موسوم است و خواص بسیار متنوعی دارد از شمال پاکستان و شرق افغانستان به کشورهای دیگر فرستاده شده است.

آجیل کاج تولید شده در ایران بیشتر از کاج سنگی می آید که بیش از 5000 سال است که برای آجیل آن کشت می شود. آجیل کاج در دوران دیرین تری از درختان وحشی برداشت شده است. کاج سوئیسی نیز به میزان کمتری بر می دهد.

اسم چلغوز از چه اقتباس شده است؟

نام این آجیل جادویی شامل دو بخش است که بخش اول چهل و بخش دوم غوزه می باشد، در ایران خاوری به تخمه/بذر/دانه واژه ی غوزه اطلاق می شوده و اشاره به تعداد بالای این دانه های مغذی در میوه ی کاج می باشد. این مغز با تغییر آوایی انگلیسی به چیل گزا تبدیل شده است. هرچند که این درخت اهلی شده و باغاتی برای آن وجود دارد اما عمده ی صادرات آن حاصل از برداشت از درخت وحشی جنگل های غرب هیمالیا می باشد.

 چرا چلغوز را آجیلی جادویی می نامند؟

از گذشته های دور در طب سنتی ایران/هند/چین این آجیل برای تقویت قوای جنسی آقایان و برای درمان سردمزاجی بانوان توصیه می شده است. معجزه ی چلغوز در واقع برای حکیمان طب های سنتی محرز بوده است. مصرف مرتب مغز چلغوز ریزش موی حاصل از گذر عمر را کاهش می دهد. این آجیل برای شفافیت پوست بصورت شگرفی قوی عمل می کند. در پزشکی مدرن چلغوز را منبع اسید های چرب ضروری بدن می شناسند. دانه ی کاج سیستم ایمنی بدن را بالا می برد و انرژی زاست.

ویروس هایی که باعث آنفولانزا و تبخال می شوند توسط پلی ساکاریدهای موجود در چلغوز دفع می شوند. استفاده از روغن دانه کاج با ویژگی‌های قوی ضد ویروسی و ضد قارچی می‌تواند پشه‌ها را از پوست دفع کند و در نتیجه مانع از بیماری هایی شود که از طریق پشه پخش می شوند.

مغز چلغوز غنی از مواد مغذی خاص و همچنین شامل ویتامین های ضروری B1، B2، C و مواد معدنی پتاسیم، منیزیم، فسفر و مقدار متوسطی از آهن، کلسیم، روی و منگنز است.

چلغوز را چگونه مصرف کنیم؟

بر خلاف خواص شگفت انگیز این آجیل و قیمت بالای آن نسبت به انواع دیگر آجیل، مزه ی چلغوز خاص و ویژه نیست و در آشپزی بیشتر به عنوان یک مزه ی مکمل توصیه می گردد.

سس پستو شاید معروف ترین ماده ی غذایی باشد که چلغوز را به عنوان یک ماده ی اصلی می طلبند، چلغوز را می توان روی سالاد ریخت و به عنوان قوام دهنده ی طعم در خوراکی های گیاهی استفاده نمود.