رابطه ی انسان و سلامت، قطعا به ورودی انسان از خوراکی و به تغذیه ی درست و اصولی بر می گردد. می توان گفت که انسان در طول قرن ها به دنبال خوردن مواد غذایی بوده که علاوه بر تامین انرژی بتوان نیاز های بدن خود را به مواد معدنی ویتامین ها و ریز مغذی ها بر طرف نماید. حتی تا پیش از کشف وجود ترکیبات مفید، انسان می دانست با مصرف میوه ها و سایر منابع گیاهی، سلامت تر و پویا تر می شود.
جایگاه میوه در سبد غذایی انسان
میوه ها بعد از غلات به عنوان پرمصرف ترین محصول گیاهی مورد توجه بوده است. به غیر از یک ویتامین خاص (ب12) کلیه ویتامین ها در میوه ها یافت می شود. در عین حال ویتامین هایی در میوه ها یافت می شود که در دیگر مواد غذایی خیلی محدود می باشد.
اما میوه ها به دلیل وجود مقدار زیادی آب در بافت خود در شرف فاسد شدن هستند. میوه ها ویتامین های بدن را در ماه های برداشت و چینش تامین می کردند اما در فصولی که درخت بار نمی داد، بدن در قحطی یا فقر کمبود مواد مغذی قرار می گرفته است.
وجود یخچال و سردخانه که اختراعی جدید است این موضوع را تا حدودی رفع نموده. اما بشریت در گذشته ی نه چندان دور راهکارهای بهتر و منطقی تری را اعمال نموده است و آن خشک کردن میوه است.
سیب خشک
خشک کرده میوه ها چه امتیازی دارد؟
خشک کردن میوه کمک می کند که علاوه بر حفظ مواد معدنی، ریز مغذی ها و ویتامین ها، مصرف آن در کل سال میسر شود. میوه خشک در واقع با آب زدایی از میوه ی تازه به دست می آید، که باعث می شود حجم آن به طور قابل توجهی کاهش بیابد.
این قضیه باعث می شده که انسان هایی که در حال کوچ یا سفر بودند همواره مقداری میوه خشک با خود حمل کنند، تا علاوه بر رفع گرسنگی، تامین انرژی کرده و مسیرهای دور تری را بتوانند طی نمایند. معمولا حجم میوه خشک یک هفتم میوه ی تازه می باشد و بالطبع یک کیلو میوه خشک معادل هفت کیلو میوه ی تازه مواد مغذی (در کنار قند و انرژی) دارد.
روش های خشک کردن میوه ها به چه صورت هایی می باشد؟
در قدیم قرار دادن میوه در معرض آفتاب برای آب زدایی استفاده می شده، این کار نقایصی داشت، مثل جذب گرد و خاک، حشرات و یا باران و هوای ابری که باعث می شد میوه پیش از حشک شدن، فاسد گردد، اما بشر به مرور زمان فهمید که می تواند این فرایند خشک کردن را در کنار منابع گرمایشی نیز انجام داد.
امروزه روش های خشک کردن بسیار متنوع شده و میوه را نه فقط به منظور نگهداری، که برای استفاده از انواع دستور های آشپزی و خوراکی خشک می کنند. در خانه می توانیم با فر، با شوفاژ با مایکرویو یا دستگاه های خشک کن خانگی میوه های خریداری شده یا چیده شده را خشک کرد و در کیک ها تارت ها، آجیل های مخلوط، اسموتی ها، سالادها و حتی غذاها استفاده کرد. میوه ی خشک هم به تنهایی قابل مصرف است و هم می توان در ترکیبات آن را استفاده نمود.
میوه خشک سیرین
میوه خشک چه مضراتی دارد؟
هر خوراکی طبیعی اگر به اندازه مصرف شود مفید خواهد بود اگر هم بیش از حد مصرف شود می تواند عوارض جانبی ایجاد کند. در واقع مشکل اصلی میوه خشک کالری بالای آن است، چرا که وقتی حجم میوه کاهش می یابد، ظاهر کوچک آن می تواند فریبنده باشد و به مصرف کننده این قضیه را القا کند که می تواند به اندازه ی حجم یک میوه ی عادی مصرف نماید.
تصور کنید که هر هفت برش (اسلایس) از یک میوه ی خشک در واقع حجمی ندارد ولی به اندازه ی یک میوه ی تازه انرژی دارد و به مانند میوه ی تازه عمده ای این انرژی از قند (کاملا طبیعی) به دست می آید. بنابراین با خوردن آن مقدار زیادی قند (بصورت طبیعی) وارد بدن خود می کنید.
مشکل دیگری که می تواند ایجاد کند برخی میوه ها با مواد شیمیایی (مثل تیزاب) خشک می شود که این عمل را برای درخشان تر شدن و براق تر شدن به میوه می زنند از این رو وقتی آن ها را میل می کنیم مقداری تیزاب هم وارد بدن می باشد.
میوه خشک اگر زیاد خشک شود خوردنش سخت می شود زیرا کمی سفت بوده و دندان را اذیت می کند و اگر کم خشک شده باشد با وجود نرمی مستعد به کپک زدن یا فاسد شدن می باشد. معذلک برخی با مواد شیمیایی نگهداری آن را طولانی تر می کند که این امر می تواند از خواص میوه نیز کم کند.
مشکل دیگر این است که برای افزایش طعم میوه برخی به آن ها طعم دهنده و اسانس اضافه می کنند، این اسانس ها می تواند در خون به کبد و کلیه فشار وارد کند. همچنین برای خوشمزه تر شدنش به آن شکر می زنند که شکر ذاتا یک خوراکی خوشمزه اما مضر است و علاوه بر انرژی زیاد که سبب چاقی می شود می تواند عوارض دیابتی نیز داشته باشد.
برای خرید میوه ی خشک چه کنیم؟
شناخت از فروشنده ی معتبر گام اصلی برای خرید میوه خشک می باشد. اطلاعات لازم را از فروشنده بخواهید، می توانید از فروشنده سوال بفرمایید. اگر به سلامت خود اهمیت می دهید حتما میوه ی ارگانیک بخرید که با وجود ظاهر معمولی ترش برای بدنتان مفید تر باشد. شاید برای پذیرایی میوه خشک (حتی شکر اندود شده اش) از یک جعبه شیرینی قنادی ها کالری کمتری داشته باشد و عوارض جانبی کمتر و خواص بیشتری به بدن پیشکش کند. میوه ی خشک ارگانیک را حتما در یخچال نگهداری کنید.
میوه پرتغال
میوه خشک را چگونه نگهداری کنیم؟
اگر میوه ی خشکی که خریداری کرده اید، کاملا ارگانیک باشد باید در یک ظرف در بسته در یخچال نگهداری شود. اگر تصمصم به استفاده از آن در آینده را دارید می توانید آن را در داخل فریز هم بگذارید. اگر میوه ی خشکی در اثر احمال بیرون از یخچال گذاشتید و کپک زد یا حشره (مثل بید) گذاشت.
از مصرف بقیه ی آن خودداری کنید. میوه های غیر ارگانیک را اما می توانید در بیرون از یحچال تا یک ماه هم نگهداری کنید. توجه نمایید که میوه ی خشک تمایل زیادی به جذب بوی محیطی (مثل یخچال) دارد. بنابراین استفاده از ظرف دربسته بسیار ضروری به نظر می رسد.